Πέρι ελεγχόμενης στάθμευσης

Στη Ναύπακτο λέμε ότι λειτουργεί σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης. Ζωγραφίστηκαν θέσεις χαραγμένες στο οδόστρωμα με ωραία χρώματα, χωρίστηκαν οι θέσεις σε κατοίκων και επισκεπτών, μπήκαν και πινακίδες που λένε ποιος μπορεί να παρκάρει που. Μέχρι και με απλό sms μπορείς να πληρώσεις για να παρκάρεις, γουάου.

Σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης...

Στην πράξη το μόνο που επιτηρήθηκε -και μάλιστα πλημμελώς- ήταν ζώνες των επισκεπτών, κυρίως στην Αθηνών. Οι θέσεις των κατοίκων ποτέ δεν αστυνομεύθηκαν. Και μόνο το γεγονός ότι ο Δήμος δεν παρείχε ποτέ τις σχετικές κάρτες στους κατοίκους, το αποδεικνύει. Αποτέλεσμα αυτής της "λεπτομέρειας" ήταν το σύστημα να μην λειτουργεί. Η εξήγηση απλή.


Στόχος του κάθε συστήματος ελεγχόμενης στάθμευσης είναι να απωθήσει τα "τεμπέλικα" αυτοκίνητα -δηλαδή όσα μένουν για πολλές ώρες σταθμευμένα στην ίδια θέση- μακριά από τις περιοχές όπου υπάρχει έλλειψη θέσεων. Με αυτό το αντικίνητρο ο οδηγός του "τεμπέλικου" αυτοκινήτου ωθείται στο να παρκάρει μακρύτερα ή να χρησιμοποιήσει κάποιο εναλλακτικό μέσο μεταφοράς. Στη Ναύπακτο βέβαια δεν μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι υπάρχουν μέσα μαζικής μεταφοράς, οπότε η μόνη εναλλακτική είναι το πεντάλεπτο περπάτημα μέχρι κάποιο σημείο όπου υπάρχει χώρος.


Ωστόσο η Ναυπακτιακή εκδοχή της ελεγχόμενης στάθμευσης δεν έδιωχνε τα τεμπέλικα αυτοκίνητα. Απλά τα έστειλε λίγα μέτρα πιο πέρα, στις παράλληλες της Αθηνών. Η Αθηνών πράγματι βελτιώθηκε, με τίμημα όμως τη σημαντική επιβάρυνση των παράλληλων οδών.


Τα "ντόπια" αυτοκίνητα δεν προκαλούν το πρόβλημα της έλλειψης χώρων στάθμευσης. Αυτό αποδεικνύει η κατάσταση των δρόμων τις ώρες που δεν λειτουργεί η αγορά. Μοιραία ένα σύστημα διαχείρισης αντιμετωπίζει διαφορετικά τα αυτοκίνητα των κατοίκων, αφού σκοπός του είναι να διευκολύνει τους περιστασιακούς επισκέπτες και όχι να διώξει τα μόνιμα αυτοκίνητα. Αυτό άλλωστε συμβαίνει σε κάθε σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης όπου και αν έχει εφαρμοστεί.


Ουσιαστικά την όποια βελτίωση του κεντρικού δρόμου την "πλήρωσαν" οι μόνιμοι κάτοικοι, αφού ο σχεδιασμός του συστήματος που λάμβανε υπόψη την παρουσία των οχημάτων τους στην πράξη δεν εφαρμοζόταν. Το μόνο που συνέβαινε με την πλημμελή εφαρμογή του συστήματος ήταν τα "τεμπέλικα" οχήματα να μετακομίζουν ένα τετράγωνο πάνω ή κάτω και, να απωθούν πιο μακριά τα επίσης "τεμπέλικα" -εκ φύσεως- οχήματα των μόνιμων κατοίκων.


Η βελτίωση της Αθηνών ήταν το αποτέλεσμα της αδικίας που υφίστανται οι μόνιμοι κάτοικοι. Μια αδικία που οφειλόταν στην όχι πιστή τήρηση της μελέτης του συστήματος, σε μια πολιτική απόφαση δηλαδή και όχι σε κάποιο επιστημονικό κενό του συστήματος.

***

Τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι είμαι υπέρμαχος του συγκεκριμένου συστήματος ελεγχόμενης στάθμευσης στη Ναύπακτο. Άλλωστε τα γενικότερα αποτελέσματα των τελευταίων κυκλοφοριακών παρεμβάσεων είναι από αστεία έως τραγικά. Υπάρχουν χώροι ώστε να διαμορφωθούν πάρκινγκ και να φύγουν εντελώς τα σταθμευμένα οχήματα από τους κεντρικούς δρόμους. Ενδεικτικά μπορούν να εξεταστούν ο χώρος των παζαριών, η βόρεια πλευρά του Ξενία, το οικόπεδο Παπαχαραλάμπους στην Καρακουλάκη, διάφοροι χώροι που είναι δεσμευμένοι από το σχέδιο πόλης του 1936 κα. Προκειμένου να εξυπηρετείται η αγορά, η λειτουργία του συστήματος ελεγχόμενης στάθμευσης θα μπορούσε να προβλέπει πως η πρώτη μισή ώρα είναι δωρεάν και στη συνέχεια το τίμημα να είναι αποθαρρυντικό.


Το ότι ενδεχομένως υπάρχουν καλύτερες λύσεις όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να μετατοπίζουμε ένα πρόβλημα σε βάρος κάποιων συμπολιτών μας. Έτσι ή αλλιώς, για όσο καιρό τηρείται το σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης, θα πρέπει να εφαρμόζεται σε όλη του την έκταση. Αλλιώς και άδικο είναι και αναποτελεσματικό.

Σώνεται η ανοχή

Έχουμε αποδεχτεί πια την απαξίωση των κομμάτων αλλά και των συνδικαλιστικών φορέων. Άλλωστε αυτά τα δύο στην Ελλάδα πάνε πακέτο. Είναι πλέον φανερό ότι οι υποτονικές αντιδράσεις κατά των πολύ σκληρών και συχνά άδικων μέτρων του μνημονίου οφείλονται και στην αδυναμία των κοινωνικών φορέων να παίξουν τον ρόλο τους.

Από την άλλη στην κοινωνία υπάρχει πολύ οργή και έντονος εκνευρισμός. Φαίνεται ότι ο κόσμος σιγά-σιγά και με αργούς ρυθμούς παύει να είναι απαθής και να μην σηκώνεται από τον καναπέ του. Δείχνει να αυτο-οργανώνεται και να παίρνει την κατάσταση στα χέρια του, με αφορμή θέματα που μέχρι χθες δεν θα ξεσήκωναν αντριδράσεις. Ας δούμε δύο τέτοια παραδείγματα αντιδράσεων.

Ένα δείγμα τα επεισόδια της Κερατέας που ξεκίνησαν στις 11/12 και διαρκούν μέχρι... σήμερα.

Στην Κερατέα έχει χωροθετηθεί ένας ΧΥΤΥ. Οι κάτοικοι αντιδρούν προσπαθώντας να καταλάβουν το χώρο και να διακόψουν τις εργασίες που υλοποιεί ο εργολάβος, οπότε μπήκαν στο χορό και τα ΜΑΤ.

Στα επεισόδια συμμετέχει πολύς "φιλήσυχος" κόσμος, στην πλειοψηφία τους κάτοικοι της περιοχής από ό,τι μαθαίνουμε. Συμμετέχουν και οικογενειάρχες δηλαδή άνθρωποι με σπίτια, αυτοκίνητα, δουλειά, δάνεια, παιδιά στο φροντιστήριο και όλα όσα τέλος πάντων καθορίζουν τη ζωή κάποιου που κοιτάει τη δουλειά του.

Κερατέα: απλός καθημερινός κόσμος

Αυτό είναι περίπου το προφίλ του ανθρώπου που συμμετέχει στα συχνά επαναλαμβανόμενα επεισόδια της Κερατέας. Δακρυγόνα, ΜΑΤ, μολότοφ, πέτρες και ξύλα σίγουρα δεν ανήκουν στο εορταστικό μενού τόσο του μέσου Έλληνα όσου και του "κατοίκου της περιοχής".

Σίγουρα δεν τον εκφράζει το σύνθημα "εσείς έχετε γιορτές και εμείς πόλεμο". Σίγουρα ο χουλιγκανισμός και τα πεσίματα στα ΜΑΤ δεν είναι κάτι που δίνει χαρά σε έναν 50άρη ή 60άρη χρονιάρες μέρες.

***

Δεύτερο και σημαντικότερο κατά τη γνώμη μου δείγμα η κίνηση "δεν πληρώνω" κατά των διοδίων που έχει φουντώσει για τα καλά. Για ΧΥΤΑ έχουμε ξαναδεί άλλωστε επεισόδια.

Ούτε κουκούλες, ούτε στυλιάρια με σημαιάκια.
Κάθε μέρα όλο και περισσότεροι κάνουν τη συγκεκριμένη κίνηση.

Βλέπεις πλέον συχνά οδηγούς να σταματάνε στα διόδια, να σηκώνουν τη μπάρα και να περνάνε χωρίς να πληρώνουν το αντίτιμο. Σταματάει η Μερσεντές, πετάγεται έξω ο οδηγός, σηκώνει την μπάρα με μια σίγουρη κίνηση που μαρτυρά ότι το έχει ξανακάνει, μπαίνει στο αυτοκίνητο και γίνεται... καπνός αφήνοντας τον υπάλληλο να κατεβάσει αμέσως μετά την μπάρα μην τυχόν περάσει και ο επόμενος χωρίς να σταματήσει.

Δεν είναι ένας ή δύο. Υπολογίζεται ότι πλέον δεν πληρώνουν διόδια περίπου οι μισοί(!) οδηγοί. Όλα αυτά την ώρα που απειλούνται από τις εταιρίες εκμετάλλευσης των εθνικών οδών με νομικές και οικονομικές κυρώσεις.

Δύσκολα μπορεί κάποιος να πιστέψει ότι ο μέσος Έλληνας οδηγός είναι εκ πεποιθήσεως συνειδητός αντιεξουσιαστής. Ούτε από τσιγκουνιά το κάνει τόσος κόσμος, αν ήταν έτσι θα χρησιμοποιούσε τα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Τι είναι αυτό που κάνει έναν μικροαστό οδηγό να αψηφά συνειδητά τα πιθανά μπλεξίματα και να προβαίνει σε μια τέτοια ουσιαστικά αντιεξουσιαστική πράξη; Τι κάνει τόσους και τόσους οδηγούς να αντιστέκονται συνειδητά σε κάτι, την ώρα που πάνε στη δουλειά τους ή ταξιδεύουν;

Οι συγκεκριμένες κινητοποιήσεις είναι εξόχως αποτελεσματικές, ίσως γι' αυτό και να μαζικοποιούνται. Όσα δεν κατάφεραν απεργίες, συγκεντρώσεις και συλλαλητήρια το έχει καταφέρει η απλούστατη κίνηση του σηκώματος της μπάρας: στερεί σημαντικά έσοδα από τις εταιρίες εκμετάλλευσης αντισταθμίζοντας το άδικα υψηλό τίμημα. Το σήκωμα της μπάρας δεν είναι μόνο συμβολικό, αλλά και εξόχως ουσιαστικό: τα 2,80€ μένουν στην τσέπη του οδηγού και δεν μπαίνουν στο ταμείο της εταιρίας.

***

Όλες αυτές οι αντιδράσεις διαφέρουν από τις οργανωμένες αντιδράσεις στις οποίες έχουμε συνηθίσει όλα τα προηγούμενα χρόνια. Δεν υπάρχει κάποιος θεσμικός συνδικαλιστικός φορέας που να συνοτνίζει όπως η ΓΣΕΕ και η ΑΔΕΔΥ που προτιμούν τις 24ωρες επαναλαμβανόμενες και αρκούνται στο να μετρούν τη συμμετοχή σε αυτές με κάποια απροσδιόριστη μέθοδο. Δεν υπάρχει κάποιος κομματικός σχηματισμός όπως το ΠΑΜΕ που αρέσκεται στο να καταλαμβάνει καράβια το κατακαλόκαιρο στο όνομα του καμποτάζ. Ωστόσο είναι πολύ πιο αποτελεσματικές.

Αντίθετα οι αντιδράσεις αυτές συντονίζονται με δομές και διεργασίες αυτο-οργάνωσης. Συμμετέχουν σε αυτές άνθρωποι που δεν τους ενώνει η κοινή εργασία, η οικονομική τους κατάσταση, το επίπεδο της μόρφωσής τους, το κόμμα τους ή έστω η ιδεολογία τους. Μεγαλώνουν και διαδίδονται χωρίς να διαθέτουν υποστήριξη από μέσα ενημέρωσης ή κομματικούς μηχανισμούς. Μάλιστα αντιδρούν έμπρακτα άνθρωποι που δεν ταιριάζουν στο προφίλ του "ενεργού πολίτη" ή του "περιθωριακού". Οργανώνονται και συμμετέχουν άτομα που μέχρι χθες δεν ασχολούντουσαν με τα "κοινά".

Πριν λίγα χρόνια τέτοιες ειδήσεις περνάγανε στα ψιλά. Η όποια αντίδραση εκδηλωνόταν πολύ "χαλαρά" και ξεχνιόταν την αμέσως επόμενη στιγμή. Σήμερα τα ίδια αίτια οδηγούν σε σημαντικής έκτασης αιτιατά. Ως βασικός λόγος πρέπει να θεωρείται η αδικία που πολλοί νιώθουν ότι υφίστανται.

***

Η κοινωνία προφανώς έχει χάσει την ανοχή της και δεν θέλει απλά να αντιδράσει, θέλει να καθορίσει αυτή τα πράγματα. Την ίδια ώρα φαίνεται να μην εμπιστεύεται τους θεσμικούς φορείς όπως τα κόμματα και τα συνδικάτα, αφού προτιμά να οργανωθεί έξω και πέρα από αυτά. Αυτό όμως δεν της στερεί ούτε τη μαζικότητα, ούτε την αποτελεσματικότητα. Η κοινωνία δείχνει να καταφέρνει επιτέλους να αντιδράσει αποτελεσματικά και ουσιαστικά.

Πυροτέχνημα ή τάση, ο καιρός θα δείξει.

Άλλο επανάσταση και άλλο χουλιγκανισμός

Τις άρπαξε ο Χατζηδάκης. Μάλιστα όχι από αναρχικούς/κουκουλοφόρους όπως λένε, αλλά από 50άρηδες.


Προφανώς ήταν "συμβολικό" το ξύλο που έφαγε. Στο άτομό του τις φάγανε και οι 300 καθώς και όλοι όσοι κυβέρνησαν όλα αυτά τα χρόνια. Όπως "συμβολικός" ήταν και ο εμπρησμός της Marfin που οδήγησε σε τρεις νεκρούς με τους από κάτω "καθημερινούς" ανθρώπους να φωνάζουν "να καείτε μουνάκια". Όπως "συμβολικό" ήταν και το ξύλο που έφαγε παλιότερα ο Πολυζωγόπουλος.


Μεγάλο πράγμα ο συμβολικός τσαμπουκάς του όχλου. Άξια θαυμασμού τα συστατικά του στοιχεία...

• Ο τσαμπουκάς της ομάδας των οργάνων που τσάκισε με τη ζαρτινέρα τον απομονωμένο Κύπριο φοιτητή στη Θεσσαλονίκη.

• Ο τσαμπουκάς του γαύρου που την πέφτει μαζί με άλλους σε 30 έναν απομονωμένο βάζελο και τον ξαπλώνει μισοπεθαμένο.

• Το αντριλίκι της ομάδας με τις μολότοφ που καίει έγκυες απλά και μόνο επειδή δούλευαν σε τράπεζα.

• Η παλικαριά του εξοργισμένου 50άρη που μαζί με 5-6 ακόμα πλακώνει έναν βουλευτή επειδή τον βρήκε μπόσικο.

• Το σθένος του επανασταταρά που πλακώνει τον Παναγόπουλο στο ξύλο -σε συγκέντρωση της ΓΣΕΕ- γιατί έτσι γουστάρει.

• Η μαγκιά των 6-7 ατόμων που την πέφτουν στον Πολυζωγόπουλο πέριξ του άβατου των Εξαρχείων.

• Το αντριλίκι του Κορκονέα, συμβολικό και αυτό που στόχο είχε να παραδειγματίσει τα "τσογλάνια".

• "Συμβολικό" και μαγκιώρικο το λιντζάρισμα των άτυχων ξένων στον Άγιο Παντελεήμονα.

Είναι εύκολο να στοχοποιείς "σύμβολα", να τα απομονώνεις και να τα εξοντώνεις. όμως και ηθικό; Και ακόμα πιο σημαντικό: είναι αποτελεσματικό?


Δεν καταδικάζω τη βία από όπου και αν προέρχεται. Αν είναι να γίνει επανάσταση -όπως ευαγγελίζονται κάποιοι- προφανώς και θα υπάρξει βία και θάνατος, μη λέμε κουταμάρες. Η σύγκρουση έχει θύματα.

Άλλο όμως η βία της κατάληψης της Βαστίλλης και άλλο να τσακίζουν ένα απομονωμένο άτομο 5-6 μαζί. Άλλο επανάσταση και άλλο χουλιγκανισμός.

Λάθος η απόσυρση ΙΧ

Δίνονται κίνητρα για την αγορά καινούργιων ΙΧ αυτοκινήτων, εν μέσω κρίσης και διαδικασίας πτώχευσης των πολλών. Άντε πάλι στο ίδιο έργο πρωταγωνιστές: από πότε στην Ελλάδα, μια χώρα με άθλια οικονομικά, με μηδενικές εξαγωγές και χωρίς αυτοκινητοβιομηχανία, έγινε "λογικό" να αλλάζουμε αυτοκίνητο κάθε 7-8 χρόνια και κάθε 100.000 χιλιόμετρα;


Ποιων τα αυτοκίνητα προσπαθούν να αποσύρουν μαζικά ώστε να πάρουν καινούργια, σχεδόν αποκλειστικά με υψηλότοκα δάνεια; Μα αυτών που υπόκεινται σε μειώσεις μισθών και σε απολύσεις! Σε αυτούς που δεν ξέρουν αν αύριο θα έχουν δουλειά. Σε αυτούς που κανονικά θα έπρεπε να τους λένε να μετρήσουν προσεκτικά πόσους μήνες θα κρατήσει το "μαξιλάρι" που έχουν φτιάξει στην τράπεζα για να δουν πόσους μήνες αντέχουν χωρίς δουλειά. Την ώρα που οι τράπεζες δεν έχουν τι να κάνουν με τα αυτοκίνητα που κατάσχουν κάθε μήνα επειδή δεν εξυπηρετούνται τα δάνεια, καλούνται οι πολλοί να αλλάξουν αυτοκίνητο.


Σε αυτούς που σήμερα δίνουμε κίνητρα να αγοράσουν ΙΧ, τι θα πούμε όταν σε ένα χρόνο θα τους το πάρει πίσω η τράπεζα επειδή μείνανε άνεργοι και δεν έχουν να πληρώσουν τη μηνιαία δόση των 250€, ας προσέχατε; Πόσο σωστό είναι να ποντάρεις στην δικαιολογημένη και ισχυρή επιθυμία του καθενός για ένα αξιοπρεπές καινούργιο αυτοκίνητο;


Κατανοώ ότι ο κλάδος της εμπορίας αυτοκινήτων πέφτει σε ύφεση με ρυθμούς ταχύτερους από την υπόλοιπη αγορά. Καταλαβαίνω ότι στον κλάδο έχουν χαθεί 13.000 θέσεις εργασίας. Γνωρίζω ότι το κράτος χάνει έσοδα αφού δεν ταξινομούνται καινούργια αυτοκίνητα. Άλλωστε κλάδος "πολυτελείας είναι, σε καιρό κρίσης θα πληγεί περισσότερο. Από την άλλη όμως γνωρίζω ότι τα παλιότερα αυτοκίνητα χρειάζονται περισσότερη συντήρηση, οπότε ό,τι χάνεται από την εμπορία κερδίζεται στο συνεργείο. Μάλιστα στην επισκευή υπάρχει και εγχώρια προστιθέμενη αξία αφού πληρώνεται η ώρα που δουλεύει ο μάστορας. Στην πώληση αντίθετα ο έμπορος κρατάει ένα μικρό ποσοστό και τα υπόλοιπα πάνε στον κατασκευαστή.



Θέλεις να τονώσεις την αγορά αυτοκινήτου και κατά συνέπεια τα κρατικά έσοδα; Κάντο με τρόπο που δεν θα αφαιμάξει τα νοικοκυριά, που θα κρατήσει το χρήμα στη χώρα και, θα κάνει τα υφιστάμενα οχήματα πιο ασφαλή και οικολογικά. Τόνωσε την αγορά της συντήρησης με κίνητρα. Όπως μειώνεις το τέλος ταξινόμησης, μείωσε τον ΦΠΑ και δώσε φοροαπαλλαγές σε εργασίες και υλικά που αφορούν ανάρτηση, σύστημα διεύθυνσης, φρένα, φανοποιείο και καυσαέρια. Θέλεις να προστατέψεις το περιβάλλον; Δώσε κίνητρα για την αντικατάσταση παλιών καταλυτών και για την εγκατάσταση συστημάτων υγραεριοκίνησης σε βενζινοκίνητα ΙΧ. Δώσε κίνητρα ώστε να αυξηθεί η κατανάλωση σε αντικείμενα που μένει περισσότερο χρήμα στη χώρα σου: τις εργασίες επισκευών. Αλλιώς το μόνο που καταφέρνεις είναι να ενισχύσεις τις εξαγωγές της Γερμανίας και της Γαλλίας, σε μια εποχή μάλιστα που το έχουν ιδιαίτερη ανάγκη και που το εμπορικό σου ισοζύγιο δεν είναι και για πολλά-πολλά.


Όπως έχω εξηγήσει και παλιότερα, οι μειωμένες εκπομπές ρύπων που εμφανίζουν τα καινούργια αυτοκίνητα έναντι των παλιών αποτελούν άλλοθι που στοχεύει στην περιβαλλοντική ευαισθησία που εσχάτως έχει καλλιεργηθεί. Για να είναι ένα αυτοκίνητο περιβαλλοντικά φιλικό, πρέπει να "αποσβέσει" τη μόλυνση που προκάλεσε η κατασκευή του. Όσο περισσότερο μένει στο δρόμο, τόσο πιο μεγάλη είναι η συγκεκριμένη απόσβεση.


Στόχος της απόσυρσης είναι η αύξηση των δημοσίων εσόδων και η ικανοποίηση όσων ασχολούνται στον κλάδο της εμπορίας αυτοκινήτων, τα υπόλοιπα είναι δικαιολογίες. Το χρήμα που φεύγει όμως προς ξένες οικονομίες καθώς και η αύξηση του δανεισμού των νοικοκυριών κατά τη γνώμη μου "ακυρώνουν" τα συν της απόσυρσης. Δεν είναι καιροί για τέτοια...

Το ένα φέρνει το άλλο...

Στο δρόμο της Ντόρας,
που εγκατέλειψε τον Δημαρχιακό θώκο της Αθήνας για χάρη του Κοινοβουλίου.

Εδώ είμαστε περισσότεροι!

www.estiaseis.com

Μια απλουστευμένη προσέγγιση του αδιεξόδου του ευρώ

1) Κατά κοινή ομολογία, η Ελλάδα σταθεροποιεί τα δημοσιονομικά της. Περικόβονται περιττές δαπάνες, περιορίζονται στρεβλώσεις που υπονόμευαν την ανάπτυξη κλπ. Το μόνο που απομένει σε επίπεδο διαρθρωτικών αλλαγών φαίνεται να είναι η πάταξη της φοροδιαφυγής που, παρόλη την καθοριστική της σημασία, δεν αρκεί για να αυξηθεί ο ρυθμός ανάπτυξης. Είναι κοινή διαπίστωση ότι ανάπτυξη δεν έρχεται με τα μέτρα αυτά.

Η ανάπτυξη είναι απαραίτητη όχι για να "περνάμε καλά", αλλά για να μειωθεί το εξωτερικό χρέος το οποίο μετριέται σε ποσοστό του ΑΕΠ: όσο αυξάνεται το ΑΕΠ, τόσο μειώνεται το δημόσιο χρέος.

Η μόνη λύση για για να αυξηθεί το ΑΕΠ είναι οι εξαγωγές και οι δημόσιες επενδύσεις. Έτσι θα μειωθεί σταδιακά το χρέος εφόσον βέβαια το αναπτυξιακό πλεόνασμα δεν εξαφανίζεται στη μαύρη τρύπα του χαοτικού κράτους, των συντεχνιών, της φοροδιαφυγής και της διαφθοράς.

***

2) Για να αυξηθούν οι εξαγωγές πρέπει τα εξαγωγικά προϊόντα -λέγε με τουρισμό- να γίνουν πιο "ανταγωνιστικά", δηλαδή φτηνότερα. Ο βασικός τρόπος για να γίνει αυτό είναι η υποτίμηση του εθνικού νομίσματος μιας και το εργατικό κόστος λίγο μπορεί να μειωθεί ακόμα, ενώ ούτε λόγος δεν γίνεται για φοροαπαλλαγές από τη στιγμή που υπάρχει ένα τεράστιο κράτος. Την υποτίμηση άλλωστε προκρίνει και το ΔΝΤ όπου παρεμβαίνει.

Άμεση συνέπεια της υποτίμησης είναι η αύξηση των εξαγωγών και κατά συνέπεια η αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης. Το "κακό" αυτής της λύσης είναι ότι αυξάνει το δημόσιο χρέος αφού αυτό μετριέται σε ξένο νόμισμα (πχ δολάριο) το οποίο "ακριβαίνει" λόγω της υποτίμησης.

***

3) Με την υποτίμηση, εκτός από την τόνωση των εξαγωγών, αυξάνεις και το χρήμα που έχεις διαθέσιμο στον κρατικό κορβανά. Υποτίμηση είναι η λέξη που χρησιμοποιείται για αυτό που ο πολύ κόσμος λέει "να κόψουν χρήμα". Έτσι εκεί που είχες πχ 1 δραχμή, τώρα έχεις 2: την παλιά συν αυτή που έκοψε το Νομισματοκοπείο.

Με τη μία επιπλέον δραχμή κάνεις κοινωνική πολιτική, κατασκευάζεις έργα, γενικά ζωντανεύεις την εσωτερική σου οικονομία την ώρα που γίνεσαι πιο ανταγωνιστικός εξαγωγικά. Τη λύση της υποτίμησης επέλεξαν οι ΗΠΑ για να βγουν από την κρίση και, η πράξη έδειξε ότι το καταφέρνουν. Αυξήθηκε βέβαια το δημόσιο χρέος, αλλά λίγο το κακό για τις ΗΠΑ που της χρωστάνε όλοι σε δολάριο!

Άρα μια υποτίμηση θα ήταν ευεργετική, αφού θα προσέφερε αύξηση των εξαγωγών και εσωτερική ανάπτυξη, με αντίτιμο την προσωρινή αύξηση του δημόσιου χρέους.

***

4) Υποτίμηση του ευρώ δεν μπορεί να κάνει η Ελλάδα από μόνη της αφού η ρύθμισή του είναι θέμα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και διέπεται από το Σύμφωνο Σταθερότητας. Για να υποτιμηθεί το ευρώ πρέπει να αναθεωρηθεί το Σύμφωνο Σταθερότητας.

Η Γερμανία είναι η πλέον ανεπτυγμένη και ανταγωνιστική οικονομία της ευρωζώνης. Εξάγει ικανοποιητικά και, με το αναπτυξιακό της περίσσευμα κινεί την εσωτερική της οικονομία κάνοντας δημόσιες επενδύσεις, ασκώντας κοινωνική πολιτική κα. Η Γερμανική οικονομία κατά συνέπεια δεν έχει ανάγκη την υποτίμηση του ευρώ, η οποία δεν θα της προσέφερε τίποτα -σε εθνικό επίπεδο- ενώ θα αύξανε το εξωτερικό της χρέος αυτόματα λόγω της μειωμένης ισοτιμίας ευρώ-δολαρίου.
Για το λόγο αυτό η Γερμανία αρνείται να αναθεωρήσει το Σύμφωνο Σταθερότητας και να υποτιμήσει το κοινό νόμισμα.

***

5) Αφού δεν μπορεί να υποτιμηθεί το ευρώ, κάποιοι προτείνουν ως λύση την επιστροφή στη δραχμή ώστε να μπορεί η Ελλάδα να ασκεί εθνική οικονομική πολιτική χωρίς να δεσμεύεται από το Σύμφωνο Σταθερότητας. Η επιστροφή στη δραχμή πράγματι θα έδινε τη δυνατότητα στην Ελλάδα να υποτιμήσει το νόμισμά της και να "κόψει" πληθωριστικό χρήμα. Το πρόβλημα όμως είναι ότι στην παρούσα συγκυρία η υποτίμηση θα είναι τεράστια με αποτέλεσμα η Ελλάδα να μην μπορεί να δανειστεί από τις αγορές. Η ισοτιμία 340,75 GRD προς 1 € μοιάζει κακόγουστο αστείο. Έτσι θα βγαίναμε να δανειστούμε στις αγορές με ένα απαξιωμένο εθνικό νόμισμα. Ποιος επενδυτής θα αγόραζε τέτοια κρατικά ομόλογα άραγε; Οπότε πιθανότατα η χώρα στο ΔΝΤ θα κατέληγε και πάλι, χωρίς μάλιστα τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού σκέλους του μηχανισμού στήριξης.

Άλλη "μαγική" λύση είναι η επαναδιαπραγμάτευση του εξωτερικού χρέους: να βγεις και να πεις στους δανειστές σου "κύριοι, δεν υπάρχουν χρήματα να σας δώσουμε πίσω τα δανεικά. Συμφωνούμε να πάρετε τα μισά στα επόμενα 20 χρόνια;". Στην περίπτωση αυτή βέβαια οι πιστωτές μας δεν είναι βλάκες και θα ζητήσουν -υπάρχουν ιστορικά παραδείγματα- ανταλλάγματα: εθνική γη, δημόσια ακίνητα, φόροι που θα πηγαίνουν κατευθείαν στο δικό τους ταμείο, διαρθωτικά μέτρα κλπ. Από την άλλη, θα δούμε δανεικά από τις αγορές μετά από πολλά χρόνια γιατί κανείς δεν θα αγοράζει τα ομόλογα μιας χώρας που δεν μπορεί να αποπληρώσει τα χρέη της. Οπότε και στην περίπτωση της αναδιάρθρωσης, αν θέλουμε να πληρώνουμε μισθούς και να κάνουμε δημόσιες δαπάνες, πάλι στο ΔΝΤ θα καταλήξουμε.

Άρα επιστροφή στη δραχμή και επαναδιαπραγμάτευση μας οδηγούν πάλι στο ΔΝΤ -χωρίς το ευρωπαϊκό σκέλος- με αμφίβολα αποτελέσματα.

***

6) Και ποιες είναι οι διαθέσιμες λύσεις ώστε η Ελλάδα να μπορέσει να μπει σε τροχιά ανάπτυξης;

* Η πρώτη είναι να πεισθεί η Γερμανία ότι δεν την συμφέρει πια ένα υπερτιμημένο ευρώ που δεν αντανακλά την πραγματική του αξία βάσει των εθνικών οικονομιών που το απαρτίζουν. Σε αυτή την κατεύθυνση ρόλο θα παίξει το πόσες ευρω-οικονομίες θα χάσουν την εμπιστοσύνη των αγορών. Άλλο είναι να προσφύγει στο ΔΝΤ μόνη της η Ελλάδα και άλλο να έχουν πρόβλημα δανεισμού η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Ιρλανδία, η Ιταλία και στο βάθος να απειλείται ακόμα και η Γαλλία.

Αν όλες αυτές οι χώρες δεν μπορούν αν δανειστούν από τις αγορές, θα μειώσουν τις εισαγωγές Γερμανικών προϊόντων. Έτσι η Γερμανία θα βρεθεί μπροστά στο ενδεχόμενο η "εσωτερική" της αγορά στην οποία εξαγάγει -οι χώρες της ΕΕ δηλαδή- να μην μπορούν να αγοράσουν τα προϊόντα της. Προκειμένου να αποφύγει την ύφεση, η ίδια θα επιτρέψει τη "χαλάρωση" του Συμφώνου Σταθερότητας. Προκειμένου να μην χάσει τις εξαγωγές της θα αποδεχτεί να αυξήσει προσωρινά το δημόσιο χρέος της μέσω της υποτίμησης του ευρώ.


* Δεύτερη λύση ο "εσωτερικός" δανεισμός των εύθραυστων ευρω-οικονομιών απευθείας με την έκδοση ευρω-ομολόγου, ώστε οι εύθραυστες οικονομίες να συνεχίζουν να δανείζονται εμμέσως από τις αγορές με λογικά spread. Το ομόλογο αυτό θα διατεθεί στις αγορές με τις εγγυήσεις που παρέχει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, δηλαδή τις εγγυήσεις των ισχυρών ευρω-οικονομιών. Οπότε θα έχει ένα λογικό spread το οποίο θα αντέχουν οι προβληματικές εθνικές οικονομίες, ενώ τα δανεικά θα τα παίρνουν οι οικονομίες που δεν μπορούν να δανειστούν μόνες τους. Γιατί όμως να το δεχτεί αυτό η Γερμανία, όσο δεν απειλούνται οι εξαγωγές της και δεν απειλείται η αξία του ισχυρού ευρώ που κρατά χαμηλά το δημόσιο χρέος της;


* Τρίτη λύση, η απευθείας αγορά των προβληματικών κρατικών ομολόγων από τις χώρες της ευρωζώνης. Αυτό το κάνει ήδη "άτυπα" η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα η οποία αγοράζει τέτοια ομόλογα από τις αγορές, με βαρύ όμως τίμημα για τις χώρες που δανείζονται μιας και τα spreads είναι πολύ ψηλά.Έτσι η Ελλάδα αντί να περιμένει την αξιολόγηση του κάθε Αμερικάνικου οίκου που εκτινάσσει το spread θα πουλούσε -με το αζημίωτο εννοείται- το ομόλογά της (θα δανειζόταν δηλαδή) στην ευρωζώνη με ένα προσυμφωνημένο λογικό spread. Λύση που η Γερμανία δεν δέχεται για τους ίδιους λόγους: γιατί να δανείσει κάποιον αναξιόπιστο και να ρισκάρει το καλό της όνομα -με την αγορά "προβληματικών" ομολόγων- όταν οι εξαγωγές τις είναι ικανοποιητικές;

***

Με λίγα λόγια, η ευρωζώνη περιμένει πότε η κρίση αυτή είτε θα πλήξει τις εξαγωγές της Γερμανίας είτε θα αυξήσει το εξωτερικό της χρέος λόγω κάποιας υποτίμησης της ισοτιμίας του ευρώ στις αγορές. Υποτίμηση που μπορεί να προκύψει αν κάποιες χώρες που σήμερα έχουν αποθεματικά σε ευρώ αποφασίσουν να τα "γυρίσουν" σε δολάριο. Μια τέτοια απόφαση μπορεί να έρθει ως συνέπεια μιας επιδείνωσης των ευρω-οικονομιών σε τέτοια κλίμακα που να φαντάζει πιθανή η διάλυση του ευρώ και η επιστροφή σε εθνικά νομίσματα. Ποιος θα κρατήσει αποθεματικά σε ένα νόμισμα που αύριο μπορεί και να μην υπάρχει; Κανείς! Έτσι οι μαζικές ρευστοποιήσεις θα ρίξουν ραγδαία την αξία του ευρώ στις αγορές συναλλάγματος. Αποτέλεσμα θα είναι η αύξηση του εξωτερικού χρέους της Γερμανίας.


Τότε είτε θα πάρει το παιχνίδι πάνω της δανείζοντας η ίδια τους προβληματικούς, είτε θα δεχτεί τη χαλάρωση του Σύμφωνου Σταθερότητας και την αύξηση του δικού της εξωτερικού χρέους.

***

Και το δίδαγμα: κατάλαβε κανείς γιατί η Αγγλία επέλεξε να μείνει εκτός ευρωζώνης; Προτίμησε να εξαγάγει σε παγκόσμια κλίμακα και όχι σε Ευρωπαϊκή, ακριβώς για να αποφύγει τις δεσμεύσεις που θα την δένανε με τις εθνικές οικονομίες των φτωχών της "πελατών".